I dagens maktstyrte verdsvev er det plattformar som Facebook, Tiktok, X, Instagram, Youtube og Linkedin som rår. Dei styres med omsyn til deira størkt, deira tilsminking og deira makt. Dei styrer våre blikk gjennom algoritmar, påvirker kva dei neste snakkisane blir, presser på oss åte me ikkje trenger, tukler med våre sinn.

Dette kjem på vår rekning i ham av vårt overåte, overvaking, tukling med våre kjenslar, avhengnad, varmeleg tilbaketrekning, overflatiske dyrknadar, overbeking, utklipping, inngjerding og svindel.

Å vera på plattformane sørgjer for at våre skjebnar blir styrt av makt. Me er av di naudd for å koma oss vekk.

Allheimen

Allheimen er eit røyne på å få oss vekk frå plattformane gjennom ein sambinding av eit stort rotverk av småsamfunn. Der bygdingane står i kjernen, ikkje makt. Me seier at allheimen er eit sambundent bolstyre.

Allheimen røyndleggjeres gjennom småsamfunn som kallest bol, og vyrkedelings plassar som kalles stovor.

Her er dømar på bol:

• Fribygda (https://fribygda.no)
• Volse (https://hub.volse.net)
• Oslo dotTown (https://oslo.town)
• Radikal dotSocial (https://radikal.social)
• Kolektiva dotSocial (https://kolektiva.social)
• Bustyvelbolet (https://bustyvelbolet.no)
• Samenet dotSocial (https://samenet.social).

Her er nokre dømar på stovor:

• Glan dotNo (https://glan.no)
• Gjer dotNo (https://gjer.no)
• Open dotAudio (https://open.audio)
• Riksantikvaren (https://peertube.ra.no)

So la oss sei at karen Fritjof bur på bolet Fribygda og har lyst til å skravla med gubben Hjalmar på Bustyvlebolet. Då berre søkjer han opp hjalmar@bustyvelbolet.no. Altso noko som tilsvarer bepost.

Vertsel som byggjeklossar for allheimen

Sido både bol og stovar driftes av ein vert, kaller me desse for vertsel. Eit vertsel er altso noko som tillater gjestar å få tilgang til ein stad på verdsvevet.

Det som gjer allheimen annleis frå plattformar er at allheimen lar vertsel binda seg opp mot andre vertsel. Det lar altså alt bli bundet saman, og det er av di me kaller allheimen for sambunden i motsetnad til inngjerede plattformar. Dette tillater vertsel å vera små, og muntrer opp til å ta drifterskap for allheimen.

For å skjøna seg på om ei bregna er ynkjeleg, er me naudd for å sjå på dets stilkverk. Om bregni er styrt av ei kjerna, så seier me at stilkverket er kjernet. Om bregni er styrt av mange, seier me at stilkverket er klumpet. Om alle styrer seier me at stilkverket er smørt.

Allheimen er av di klumpet stilkverk, mens plattformar er klumpet.

Styring av bol

Kvart bol har reglar som må fylgjes. Dersom ein bygding innenfor bolet bryter reglane, så kan gardar ta antak for å snakka om det påståtte bruddet og korleis dei burde gå fram. I eit tilfelle, fann eg ein daud bustyvel på vegen og eg hadde lyst til gje nokre verdige ord for den daude. Eg la til biletet av bustyvelen og tenkte ikkje stort meir på det. Seinare blei eg antaket av mitt bols garde, som som nemnte at nokre hadde rapportert meg for å posta grums. Me blei av di samd om at biletet burde gøymast under innhalds varsel.

Bol kan på same vis avgjera å bryta band med andre bol. Korleis dette skjer vil vera ulikt frå bol til bol. Det er til dømes gysla lett å bryta band med bol som ikkje slår ned rasemale, fasisme eller transhat. Ellers har me Mastodon dotSocial som er det største bolet på allheimen som har open innmelding, og har vanskar med å handtera brukarmengden. Dette blir sett på som grunnlag nok for å bryta band med Mastodon dotSocial for somme, mens andre vil seie at uskyldige bygdingar ikkje burde straffast på grunnlag av vondsinnede bygdingar.

Det at allheimen flytter oss vekk frå einestyrte plattformar til bolstyre gjer at styringen og driftingen kjem nærare oss. At makt svekkes og folk styrkes. Me kan seie at folk flytter seg vekk frå store kjernar, til mange små klumpar. Me flytter oss altså vekk frå kjerna stilkverk åt ganske klumpete stilkverk.

Ved å få eit klumpete stilkverk endres samstundes vårt band til heilskapen. Me får større andsvar av di algoritmane ikkje lengre passer på oss. Me får ikkje lengre allspreie, av di avhengnad ikkje lengre er eit mål. Me er i mykje større grad naud for å oppsøkja innhald i staden for å få det servert.

Tuklemål

Binding skjer gjennom sambindaren ActivityPub. Alle vertsel på allheimen nytter altso denne sambindaren.

Allheim driftrar kjem i mange hammar. Til dømes er det fleire småbrev-deling driftrar gjennom Mastodon, Pleroma og Hometown. Bilete-deling driftar gjennom Pixelfed, forum gjennom lemmy, brev-deling driftar gjennom Hubzilla og Friendica, video deling gjennom Loops, bok-anmelding gjennom Bookwyrm.

Setja opp ditt eiga vertsel

Det er mogleg å setja opp sitt eiga vertsel. Dette har eg gjort sjølv med Bustyvelbolet, gjennom Fedihost og det kostet meg 40 kronor i månaden. Her kan du setja opp Peertube, Mastodon eller Gotosocial.

Du kan granska vidare ved å søka opp Join The Fediverse kampsaken.